Verkiezingen stadsdeelcommissies

29 november 2017

In de aanloop naar de lokale verkiezingen van maart 2018 is OIS gevraagd om, aan de hand van de uitslag uit 2014, voor de zeven bestuurscommissies te laten zien wat het effect is van het voornemen om in 2018 verkiezingen te gaan houden voor een veel groter aantal (22) commissies die ieder minder zetels tellen.

Hierbij zij benadrukt dat de exercitie fictief is en alleen bedoeld om mogelijke effecten te illustreren. Een kleiner gebied betekent in het algemeen dat met minder stemmen een zetel kan worden gewonnen, zolang het aantal zetels niet verandert. Als het aantal zetels kleiner wordt is het moeilijker een zetel te verwerven, zolang het aantal kiesgerechtigden gelijk blijft. Bij de overgang van commissies per stadsdeel naar commissies per gebied wordt het gebied kleiner en veranderen de aantallen beschikbare zetels.

Van stadsdeelcommissie naar gebiedscommissie
In de bijgevoegde tabel is zichtbaar wat gebeurt als de uitslag van de verkiezing voor de bestuurscommissie uit 2014 wordt vertaald naar de gebieden waar de komende verkiezingen van maart 2018 worden gehouden. De zetels zijn verdeeld door eerst te bepalen hoeveel zetels een partij krijgt op basis van de kiesdeler. Daarna worden restzetels verdeeld op basis van het grootste overschot, waarbij een partij maximaal één zetel krijgt toegekend. Daarbij geldt dat alleen partijen voor een restzetel in aanmerking komen die ten minste 25% van de kiesdeler hebben gehaald. Blijven er daarna nog restzetels over, dan worden die toegekend op basis van het grootste gemiddelde. In het overzicht is ook aangegeven wat het effect is van het aandeel stemmen dat nodig is om voor een zetel in aanmerking te komen: in 2014 gold een aandeel van 50%, voor 2018 wordt dat 25%.

Dit is een vingeroefening om mogelijke effecten zichtbaar te maken. Zo blijkt dat kleine partijen als gevolg van de aanpassing naar 25% van de kiesdeler nog wel vertegenwoordigd blijven (maar minder dan in 2014) en de grotere traditionele partijen meer gelijkmatig verdeeld terugkeren.

Overigens gelden voor deze vingeroefening wel aanzienlijke beperkingen. In de eerste plaats is een bescheiden aantal stembureaus niet anders dan arbitrair toe te delen aan de 22 gebieden. Belangrijker is dat onzeker is of mensen binnen het stadsdeel hun stem hebben uitgebracht in het gebied waar zij woonachtig zijn. Verder geldt dat de verkiezingen voor de nieuwe stadsdeelcommissies volstrekt nieuwe verkiezingen zijn. Dat betekent dat andere kiezersgroepen aangetrokken kunnen worden , dat de afwegingen bij een keuze kunnen veranderen en dat andere personen en/of organisaties zich verkiesbaar kunnen gaan stellen.

Download
Internet