Vluchtelingenmonitor voorjaar 2017

5 oktober 2017

De derde Vluchtelingenmonitor is verschenen. Deze halfjaarlijkse monitor brengt de achtergrond van vluchtelingen in Amsterdam in beeld en onderzoekt hoe het hen vergaat. In deze editie is er extra aandacht voor de maatschappelijke participatie en gezondheid van statushouders en voor de positie van vrouwen.

In 2016 is het aantal asielaanvragen in Nederland ten opzichte van 2015 bijna gehalveerd. Een steeds groter deel van de aanvragen betreft een aanvraag tot gezinshereniging. Vanaf begin 2016 (tot 1 april 2017) zijn er 2.662 nieuwe statushouders naar Amsterdam gekomen, hiervan komt meer dan de helft (57%) uit Syrië. Relatief veel van deze statushouders zijn alleenstaande mannen tussen de 18 en 34 jaar.

Maatschappelijke participatie en gezondheid
Op het gebied van maatschappelijke participatie scoren (voormalige) statushouders op veel onderwerpen slechter dan gemiddeld in de stad, maar op andere juist gemiddeld of zelfs beter (zie figuur 1). Dit blijkt uit de enquête Staat van de Stad, die inzicht geeft in de maatschappelijke participatie van Amsterdammers. Uit deze enquête komt verder naar voren dat (voormalige) statushouders hun eigen gezondheid minder vaak als (zeer) goed beschrijven dan gemiddeld in Amsterdam en dat zij zich vaker somber of neerslachtig voelen.

Werk en bijstandsafhankelijkheid
Bijna een kwart van de (voormalige) statushouders tussen de 18 en 64 jaar werkt in loondienst (24%, gemiddelde Amsterdam: 60%). Hoe langer zij in Nederland zijn des te hoger de arbeidsparticipatie. Wel hebben (voormalige) statushouders vaker dan gemiddeld kleine banen van minder dan 12 uur per week, zeker in de eerste jaren dat zij in Nederland zijn. Twee derde van de (voormalig) statushouders is (deels) afhankelijk van een bijstandsuitkering. Naarmate men langer in Nederland woont daalt dit aandeel wel. Wat opvalt is dat de groep die in 2016 naar Nederland is gekomen minder vaak afhankelijk is van bijstand (77%) dan de groep die in 2015 kwam (89%).

Vrouwelijke statushouders
Momenteel is 30% van de nieuwe statushouders vrouw. Naar verwachting zal dit aandeel de komende tijd wat toenemen als gevolg van gezinshereniging. Tussen mannen en vrouwen die al wat langer in Amsterdam zijn vallen vooral verschillen in arbeidsparticipatie en ervaren gezondheid op. Beide zijn lager onder vrouwen. Daarentegen hebben vrouwelijke statushouders minder psychosociale problematiek dan mannen, hebben ze meer contact met buren en halen zij vaker de nationale beweegnorm.

Maatschappelijk draagvlak
Nog steeds is het draagvalk voor het opvangen van vluchtelingen groot onder Amsterdammers. De voorkeur blijft uitgaan naar het huisvesten van statushouders in leegstaande gebouwen en gemengde woonvormen. Het draagvlak voor het met voorrang verstrekken van sociale huurwoningen blijft laag.

Vervolg
De vierde Vluchtelingenmonitor zal begin 2018 verschijnen. Hierin zal onder andere aandacht zijn voor gezinshereniging en de geestelijke gezondheid van vluchtelingen.

Download