Daling aantal luchtreizigers

5 februari 2009

Het jaar 2008 was wereldwijd geen succesvol jaar voor de luchtvaart. Volgens de nog voorlopige cijfers van Airport International Council (ACI) is het aantal passagiers wereldwijd met 0,6% afgenomen in vergelijking met 2007. In Europa begon de daling in september 2008 met een afname van 3%, in oktober met 4% en in november (de laatste gepubliceerde cijfers voor Europa) was de afname 8%. Bijna alle grote Europese luchthavens kampten in 2008 met een krimpend aantal passagiers.

Voorlopig is Londen de grootste daler. Het aantal passagiers is hier in 2008 met meer dan 1% afgenomen ten opzichte van 2007. 1) Dit geldt voor zowel Heathrow Airport als Gatwick Airport. Schiphol, dat wereldwijd als de luchthaven van Amsterdam wordt beschouwd, heeft te maken met een daling van 0,8% in vergelijking met 2007. 2) Dit komt neer op een afname van circa 400.000 passagiers op jaarbasis. Opmerkelijk is dat Parijs en München nog relatief ‘weinig’ van de wereldwijde crisis hebben gemerkt.

Ontwikkeling passagiers grootste Europese luchthavens, 2006-2008 (procenten) 3)

Schiphol de duurste luchthaven na Londen Heathrow

De afname van het aantal passagiers op Schiphol wordt niet alleen aan de wereldwijde crisis geweten, maar ook aan de vliegtaks. Elke reiziger die vanaf Schiphol vertrekt moet sinds 1 juli 2008 € 11,25 betalen voor vluchten tot 2.500 kilometer en € 45 voor langere vluchten. Deze belasting is bedoeld als milieumaatregel. Volgens de Algemene Vereniging van Reisondernemingen (ANVR) en het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) heeft de toerismebranche in Nederland het mede door de vliegtaks lastig. Doordat er minder tickets zijn verkocht daalde het aantal hotelovernachtingen evenals de toeristische bestedingen. Volgens onderzoek van Stichting Economisch Onderzoek (SEO) in opdracht van de reisbranche heeft de vliegtaks ook gevolgen voor de werkgelegenheid. Eind maart 2009 worden de definitieve cijfers over de gevolgen van de vliegtaks verwacht. Uit een eerder uitgevoerde studie van SEO naar de vliegtaks 4) blijkt dat Schiphol de op één na de duurste luchthaven zou worden na het invoeren van vliegtaks, terwijl het in 2007 nog op de vijfde plek stond. De veruit duurste luchthaven is Londen Heathrow Airport.

Passagiers Amsterdam Airport Schiphol, 1999-2008

Brussel gaat concurrentie met Schiphol aan

Ook maakt Brussel het niet makkelijk voor Schiphol. Vanaf 1 maart 2009 zal Zaventem, het vliegveld van Brussel, Schiphol met buslijnen concurrentie aandoen. Zaventem wil daarmee meer Nederlanders trekken, in het bijzonder omdat de belangrijkste gebruikers van Zaventem – Brussels Airlines en Jet Airways – de busreis naar Zaventem gratis aanbieden bij een boeking van hun vliegtickets.

1) De gegevens zijn voor de periode januari tot en met oktober. Bron: ACI.

2) Voorlopige cijfers voor de periode 2007-2008. Bron: Schiphol Group 5 januari 2009.

3) Gegevens voor 2008 zijn voor de periode januari tot en met oktober, met uitzondering van Amsterdam. De gegevens van Amsterdam zijn op jaarbasis.

4) SEO, Benchmark luchthavengelden en overheidsheffingen, Amsterdam maart 2008.